Ön ödemeli kartlı su sayacı, karta yüklenen krediyi tüketim ilerledikçe eriten ve kredi bittiğinde daire hattını kapatabilen bir su sayacıdır.
Site yönetimlerinin gündemine genellikle tahsilat sıkıntısıyla girer: aidatını ve su payını düzenli ödemeyen daireler varsa, «peşin ödemeyen su kullanamasın» fikri pratik görünür. Cihazın ne yaptığı ile binanın sorununu çözüp çözmediği ise ayrı sorulardır. Aşağıda ikisini ayırıyoruz.
Kartlı sayaç nasıl çalışır
Cihazın üzerinde bir kart okuyucu ve hattı açıp kapatabilen bir vana bulunur. Kullanıcı yetkili noktadan kartına kredi yükler, kartı sayaca okutur ve yüklenen miktar cihazın hafızasına geçer. Sayaç tükettiğiniz her metreküpü bu bakiyeden düşer.
Bakiye bittiğinde cihaz vanayı kapatır; yeni kredi okutulduğunda hat yeniden açılır. Birçok modelde bakiye azaldığında ekranda uyarı verilir ve tamamen kapanmadan önce sınırlı bir kullanım hakkı tanınır. Bu davranışların ayrıntısı cihazdan cihaza değişir ve ilgili modelin kendi teknik belgesinde yazar.
Farkı ölçümde değil, vanada aramak gerekir
Kartlı bir su sayacının ölçme tarafı klasik bir su sayacından farklı değildir: içinden geçen suyun hacmini sayar. Cihazı ayıran şey ölçüm hassasiyeti değil, üzerindeki vanadır — yani tahsilatı fiziksel olarak dayatabilmesidir.
Bu ayrım pratikte önemlidir, çünkü kartlı sisteme geçen yönetimlerin bir kısmı cihazdan «daha adil ölçüm» bekler. Ölçümün doğruluğunu belirleyen şey bedelin peşin ya da sonradan ödenmesi değil, cihazın doğru çapta seçilmesi, doğru yöne takılması ve muayene süresinin izlenmesidir. Ölçüm teknolojisinin düşük tüketimde nasıl fark yarattığını su sayacı türleri karşılaştırmasında anlattık.
Sitede asıl soru: su faturası kime geliyor
Kartlı sayaç kararı, binanın abonelik yapısı bilinmeden verilemez. Çoğu apartmanda idarenin karşısında tek bir abone, yani bina vardır; daire sayaçları idare için değil, bina içindeki paylaştırma için okunur. Böyle bir binada kartlı sayaç, idarenin tahsilatını değil yönetimin kendi iç tahsilatını yönetir.
Dairelerin idareyle doğrudan aboneliği varsa tablo değişir: o durumda ön ödemeli uygulamayı yürütüp yürütmediği ilgili su idaresine bağlıdır ve idareden idareye farklılık gösterir. Dairelerin aboneliğinin ayrılıp ayrılamayacağı ise binanın kolon yapısına bağlı, ayrı bir sorudur. Bu soruyu apartmanda su sayacı ayırma ve bireysel abonelik yazısında ele aldık.
Kartla tahsil edilemeyen kalemler
Ön ödeme yalnız dairenin kendi sayacında görünen tüketimi kapsar. Binanın su giderinin tamamı ise daire içi tüketimden ibaret değildir.
| Kalem | Kartlı sayaç kapsar mı |
|---|---|
| Daire içi ölçülen tüketim | Evet, karttan düşer |
| Bahçe sulama, otopark ve merdiven temizliği | Hayır, ortak giderdir |
| Kapıcı dairesi ve ortak mahal kullanımı | Hayır |
| Ana sayaç okuması ile dairelerin toplamı arasındaki açık | Hayır |
| Faturadaki sabit abonelik kalemleri | Hayır |
Yani kartlı sayaç kurulmuş bir binada bile ortak alan ve kayıp payının dağıtılması gerekir; bu kalemler dönem sonunda ayrıca hesaplanır. Bu açığın hangi kaynaklardan doğduğunu ve nasıl ayrıştırıldığını soğuk su sayacı okuma sayfamızda anlattık.
Pratikte gözden kaçan ikinci konu daire el değiştirmesidir. Kart bakiyesi cihazın üzerinde durduğu için, satış veya kira devrinde kalan kredinin kime ait olduğu önceden kurala bağlanmazsa devir sırasında tartışma çıkar. Aynı şekilde kartın kaybolması hâlinde bakiyenin nasıl taşınacağı cihazın çalışma biçimine bağlıdır ve bu kuralların yönetim planında ya da kurul kararında yazılı olması gerekir.
Ön ödemeli kalorimetreden farkı
İki cihaz aynı mantıkla anılsa da tabi oldukları düzen aynı değildir. Isınma ve sıhhi sıcak su giderinin paylaştırılması Merkezi Isıtma ve Sıhhi Sıcak Su Sistemlerinde Isınma ve Sıhhi Sıcak Su Giderlerinin Paylaştırılmasına İlişkin Yönetmelik kapsamındadır ve o yönetmelikte ön ödemeli ısı sayacı kullanılan binalar için ayrı bir hüküm bulunur. Şebekeden gelen soğuk su ise bu yönetmeliğin konusu değildir.
Bunun sonucu şudur: ısı tarafında ön ödemeli kurgunun çerçevesi mevzuatta çizilmişken, soğuk suda dayanak yönetim planı ve kat malikleri kurulu kararıdır. Isı tarafındaki karşılığı ön ödemeli kalorimetre nedir yazımızda duruyor.
Karar öncesinde netleşmesi gereken noktalar
Yönetimin kurul önüne gitmeden cevaplaması gereken sorular sınırlıdır: bina tek abonelikle mi besleniyor, ortak alan payı hangi esasla dağıtılacak, suyun kesilmesi yönetim planına ve ilgili mevzuata göre uygulanabilir mi, cihazların muayene takibi kimde olacak. Son maddenin hukuki tarafında yönetimin kendi hukuk danışmanından görüş alması yerinde olur; bu sayfada bu konuda hüküm vermiyoruz.
Ölçüm, okuma ve paylaştırma tarafında biz varız: daire endeksleri her dönem kayda geçer, ana sayaçla karşılaştırılır ve fatura paylaşımı hizmetimizle tek belgede toplanır. Cihazlarımızı m-bus.com.tr adresinden inceleyebilirsiniz; uzaktan anlık sayaç okuma için EnerjiPay platformumuzu kullanabilirsiniz.
Sıkça sorulan sorular
Kartlı su sayacı takınca ortak alan suyu da çözülür mü?
Çözülmez. Kart yalnız o dairenin sayacından geçen suyu önceden tahsil eder. Bahçe sulama, kapıcı dairesi, otopark ve merdiven temizliği gibi ortak kullanımlar ile ana sayaç farkı dönem sonunda ayrıca hesaplanır ve kurul kararına göre dağıtılır.
Kredi bitince dairenin suyu tamamen kesilir mi?
Cihaz teknik olarak hattı kapatabilir ve birçok modelde kapanmadan önce ekranda uyarı verilir. Ancak uygulamanın binada fiilen yürütülüp yürütülemeyeceği cihazın yeteneğiyle değil, yönetim planı ve ilgili mevzuatla ilgilidir; bu karar alınmadan önce hukuki görüş alınmalıdır.
Kartlı sayaç normal su sayacından daha mı hassas ölçer?
Hayır. Ölçme tarafı aynı işi yapar; kartlı cihazı ayıran şey üzerindeki vana ve kredi hafızasıdır. Ölçümün güvenilirliğini cihazın çapı, montaj yönü ve muayene durumu belirler.
Kartlı sayaçların periyodik muayenesi gerekir mi?
Ön ödemeli olması cihazı muayene düzeninin dışına çıkarmaz. Sayaç idarenin abonelik sayacı olarak kullanılıyorsa su sayaçları için öngörülen on yıllık periyodik muayene süresi ona da uygulanır. Bina içi paylaştırma sayacı olarak kullanılıyorsa muayene takibinin kimde olacağı kurul kararında baştan yazılmalıdır.
.