Apartmanda su sayacını ayırıp bireysel abonelik açmak her binada mümkün değildir; belirleyici olan yönetimin isteği değil binanın kolon yapısıdır.
Soru genellikle şu cümleyle geliyor: «Komşum çok su harcıyor, ben kendi sayacımı ayırtıp faturamı doğrudan ödeyebilir miyim?» Cevap binadan binaya değişiyor ve kararı veren merci de tek değil. Aşağıda önce ayırmanın fiziksel şartını, sonra süreci, en sonda ayrılamayan binalarda ne yapıldığını ele alıyoruz.
Bireysel abonelik ne demek
Bireysel abonelikte sözleşme daire ile su idaresi arasında kurulur. Dairenin sayacı idarenin abonelik sayacı hâline gelir, endeksi idare okur ve fatura doğrudan daireye çıkar. Yönetimin arada bir rolü kalmaz.
Bugün çoğu apartmanda durum bundan farklıdır: idare binaya tek abonelik üzerinden tek fatura keser, daire içindeki sayaçlar ise bu faturayı bölüştürmek için okunan iç ölçüm cihazlarıdır. İkisi birbirine benzer göründüğü için karıştırılır; aradaki fark sayacın varlığı değil, sözleşmenin kiminle kurulduğudur.
Fiziksel şart: her daireye ayrı ve tek kolon
İdarenin bir daireye ayrı abonelik açabilmesi için genellikle o dairenin suyunu tek bir noktadan alıyor olması ve o noktaya idarenin kendi sayacını takabilmesi aranır. Şart teknik olarak basit görünse de eski yapı stokunda çoğu zaman sağlanmaz.
Yaygın engeller şunlardır: dairenin mutfağı ile banyosunun farklı kolonlardan beslenmesi, kolonların kat aralarında dallanarak birden çok daireye dağılması, sayaç takılacak noktanın daire içinde kalıp ortak alandan erişilememesi ve tesisat projesinin bulunmaması. Bu durumlarda tek bir daireye ait suyu tek bir noktada ölçmek mümkün olmadığı için ayırma da yapılamaz.
Kolon düzeni uygun değilse iş, abonelik başvurusundan önce bir tesisat yenileme işidir; maliyeti ve kapsamı binanın kendi projesine göre değişir.
Binanızın durumunu kabaca anlamanın pratik bir yolu var: dairenin ana vanasını kapatıp bütün musluklarını sırayla deneyin. Mutfak akmayı sürdürürken banyo kesiliyorsa daire tek noktadan beslenmiyor demektir. Aynı kontrolü kat holündeki kolektör dolabında da yapabilirsiniz; dolapta dairenize ait tek bir çıkış varsa ayırma ihtimali yüksektir, birden çok hat dairenize dağılıyorsa düşüktür. Bu bir ön fikir verir, yerini tesisat incelemesi tutmaz.
Süreç genel hatlarıyla nasıl yürür
Uygulama su idaresine göre farklılık gösterdiği için burada yalnız ortak iskeleti veriyoruz; şartların ayrıntısı ve istenen belgeler ilgili idarenin kendi düzenlemesine bağlıdır.
Sıra genellikle şöyledir: önce tesisatın ayrılabilir olup olmadığı yerinde incelenir, sonra konu kat malikleri kurulunun gündemine alınır ve ortak tesisatta değişiklik gerekiyorsa karara bağlanır, ardından ilgili su idaresine başvurulur, idare kendi teknik incelemesini yapar ve uygun görürse abonelik açılır. Kurul kararı olmadan ortak tesisata müdahale edilmesi sonradan ihtilaf üretir.
Ayrılsa bile ortadan kalkmayan kalemler
Bireysel abonelik, dairenin kendi tükettiği suyu kendi faturasına taşır. Binanın ortak su kalemlerini ortadan kaldırmaz.
| Kalem | Bireysel abonelikten sonra |
|---|---|
| Daire içi tüketim | Daireye doğrudan faturalanır |
| Bahçe sulama ve otopark | Ortak gider olarak kalır |
| Merdiven temizliği, kapıcı dairesi | Ortak gider olarak kalır |
| Kolon üzerindeki sızıntı ve kayıplar | Ortak gider olarak kalır |
Ortak kullanımın ayrı bir sayaçla ölçülmesi bu kalemleri şeffaflaştırır. Ana sayaç ile daire toplamı arasındaki farkın nereden geldiği ve nasıl ayrıştırıldığı soğuk su sayacı okuma sayfamızda ayrıntısıyla duruyor.
Ayrılamıyorsa: ölçüp paylaştırmak
Kolon yapısı uygun değilse pratik çözüm aboneliği ayırmak değil, ölçümü daire bazına indirmektir. Her daireye su sayacı takılır, endeksler her dönem aynı yöntemle okunur ve fatura ölçülen tüketime göre bölüştürülür. Sonuç sakin açısından bireysel aboneliğe yakındır: kim ne kullandıysa onu öder. Mevcut daire sayaçlarının uzaktan okunup okunamayacağını su sayacında impuls ve M-Bus çıkışı yazısındaki kontrollerle anlayabilirsiniz.
Bu kurguda kritik olan nokta ölçümün değil kaydın düzenidir. Okumaların aynı takvimde alınması, her satırda seri numarasının bulunması ve ana sayaçla karşılaştırmanın belgelenmesi, «ben bu kadar kullanmadım» itirazlarının çoğunu daha belge dağıtılmadan kapatır. Kalemlerin tek belgede nasıl toplandığını fatura paylaşımı sayfamızda görebilirsiniz; endeksi kendiniz kontrol etmek için su saati nasıl okunur rehberimizden yararlanabilirsiniz. Ölçülen tüketimi ön ödemeyle tahsil etmek isteyen siteler için ön ödemeli kartlı su sayacı yazısına bakabilirsiniz.
Sıcak su neden bu sorunun dışında
Merkezi sistemli binalarda sıhhi sıcak su şebekeden hazır gelmez; bina kendi tesisatında ısıtır. Bu yüzden sıcak su için idareden ayrı bir abonelik alınması söz konusu değildir. Sıcak su sayacının endeksi hem tüketilen suyun bedeline hem de o suyu ısıtan enerjinin paylaştırılmasına girer; işleyişi sıcak su sayacı okuma sayfamızda anlatılıyor.
Cihazlarımızı m-bus.com.tr adresinden inceleyebilirsiniz; uzaktan anlık sayaç okuma için EnerjiPay platformumuzu kullanabilirsiniz.
Sıkça sorulan sorular
Tek başıma, komşularımdan bağımsız olarak sayacımı ayırtabilir miyim?
Ayırma yalnız kendi dairenizi ilgilendiren bir işlem değildir; ortak tesisatta değişiklik gerekiyorsa kat malikleri kurulunun kararı aranır. Ayrıca dairenizin suyunun tek bir noktadan besleniyor olması ve o noktaya idarenin sayaç takabilmesi genellikle aranır. Bu şartlar sağlanmadan başvuru sonuç vermez.
Binada zaten daire sayaçları var, abonelik otomatik ayrılmış olmuyor mu?
Olmuyor. Daire sayacının bulunması tek başına abonelik ayrımı anlamına gelmez; belirleyici olan sözleşmenin kiminle kurulduğudur. İdare binaya tek fatura kesiyorsa o sayaçlar paylaştırma amaçlı iç ölçüm cihazı olarak çalışır.
Bireysel aboneliğe geçince ortak alan suyu ödenmeyecek mi?
Ödenmeye devam eder. Bahçe sulama, otopark, merdiven temizliği, kapıcı dairesi ve kolon kayıpları binanın ortak gideridir ve bireysel abonelikten etkilenmez. Bu kalemlerin paylaşım esası yönetim planı ve kat malikleri kurulu kararına dayanır.
Ayırma mümkün değilse komşumun fazla kullanımını ödemek zorunda mıyım?
Her dairede sayaç varsa ve fatura ölçülen tüketime göre bölüştürülüyorsa hayır. Bu durumda komşunuzun fazla kullanımı kendi payına yazılır; ortakta kalan yalnız ortak alan ile kayıplardan gelen kısımdır. Bu farkın ayrı satırda gösterilmesi, tartışmayı ölçüye bağlar.
.