Su sayacında impuls ya da M-Bus çıkışı olup olmadığı, cihaz sökülmeden gövdeden çıkan kablodan, modül yerinden ve etiketteki tip bilgisinden anlaşılır.
Bu soru çoğu zaman bina uzaktan okumaya geçmeye karar verdikten sonra, yani cihazlar çoktan takılıyken sorulur. Kolektör dolabında onlarca daireye ait su sayacı durur; bir kısmı yeni, bir kısmı bina yapılırken takılmıştır. Hangisinin sisteme alınabileceğini anlamak için marka listesi çıkarmak işe yaramaz, çünkü aynı üretici hem arayüzlü hem arayüzsüz model satar. Bakılacak yer cihazın kendisidir.
Sayacın üzerinde neye bakılır
Kolektör dolabının kapağını açan herkesin bakabileceği üç nokta var.
Gövdeden çıkan kablo. Sayacın kadran tarafından çıkan ince bir çift tel, cihazın dışarıya bir sinyal verdiğini gösterir. Bu kablonun ucu bir toplayıcıya gitmiyorsa bile arayüz oradadır; hat sonradan çekilebilir.
Kadran kapağındaki modül yuvası. Bazı sayaçlar arayüzsüz satılır ama üzerinde sonradan modül takılacak bir yer bulunur. Bu yerin biçimi üreticiden üreticiye değişir; cihazın modül alıp almadığını kesin olarak tip bilgisi ve üreticinin teknik belgesi söyler. Gövdenin ölçme tipini ayırt etmek için tek jet, multijet ve ultrasonik su sayacı karşılaştırması yazımıza bakabilirsiniz.
Etiket, tip ve seri numarası. Gövdedeki etikette yazan tip bilgisi, cihazın hangi sürümü olduğunu söyler. Bu numaraları daire numarasıyla birlikte bir listeye geçirmek, sonraki her adımın dayanağıdır; endeksi kendiniz okuyacaksanız su saati nasıl okunur yazımız kadranı adım adım anlatıyor.
İmpuls (darbe) çıkışı ne sağlar, ne sağlamaz
İmpuls çıkışlı bir su sayacı, belirli bir hacim geçtiğinde iki tel arasındaki kontağı kısa süreliğine kapatır. Karşı taraftaki cihaz bu kapanmaları sayar ve her darbeyi cihazın etiketinde yazan hacim değeriyle çarparak tüketime çevirir.
Bu, uzaktan okumanın en ucuz giriş kapısıdır: mevcut mekanik sayaç yerinde kalır, yalnız çıkışı değerlendirilir. Sınırı da buradadır. Darbe sayan bir hatta sayacın kimliği, ölçüm anı ve cihazın kendi hata bilgisi taşınmaz; hangi dairenin okunduğu yalnız kablonun nereye gittiğiyle bellidir. Darbe ile M-Bus arasındaki farkın ayrıntısı ve taşınan verinin karşılaştırması M-Bus nedir sayfamızda duruyor.
M-Bus çıkışlı su sayaçları
M-Bus arayüzü olan bir su sayacı, sorgulandığında endeksini kendi seri numarasıyla birlikte verir. Bunun bina için pratik karşılığı şudur: okunan değerin hangi cihazdan geldiği veriden anlaşılır, kablo karışıklığı sessizce yanlış fatura üretmez.
İkinci kazanç hat ekonomisidir. Çok sayıda sayaç iki telli tek bir hat üzerinde toplanabildiği için, her daireye ayrı çift çekmek gerekmez. Aynı hatta sıcak ve soğuk su sayaçları birlikte bulunabilir; ikisinin endeksi ayrı kayıtlar olarak gelir. Bu iki hizmetin nasıl yürüdüğü soğuk su sayacı okuma ve sıcak su sayacı okuma sayfalarımızda ayrı ayrı anlatılıyor.
Radyo modüllü su sayaçları
Radyo modülü taşıyan su sayaçları endeksini belirli aralıklarla yayınlar. Kablo çekilemeyen binalarda tercih edilir; daireye girilmeden, bina içinden ya da sabit bir alıcıyla toplanır. Modül kimi cihazda fabrikada takılı gelir, kimi cihazda sonradan yuvasına oturtulur.
Bu grupta planlamaya giren ek bir kalem vardır: modül kendi pilinden beslenir ve pil tükendiğinde yayın durur. Cihazın ne kadar süre yayın yapacağı üreticinin teknik belgesinde yazar — markadan bağımsız geçerli bir süre yoktur. Bu süreyi sayacın muayene takvimiyle birlikte planlamak, iki işin aynı ziyarette yapılmasını sağlar.
Hiçbir arayüzü olmayan sayaç: üç yol
Kadranı okunan, kablosu ve yuvası olmayan tamamen mekanik bir sayaç için üç seçenek vardır ve üçü de meşrudur.
| Yol | Ne yapılır | Ne zaman tercih edilir |
|---|---|---|
| Modül eklemek | Cihaz modül almaya uygunsa yuvasına haberleşme modülü takılır | Sayaçlar görece yeni ve aynı tipteyse |
| Sayacı değiştirmek | Arayüzlü bir sayaçla değiştirilir | Cihazlar zaten eskiyse ya da muayene süresi dolmak üzereyse |
| Elle okumaya devam | O daireler dönemsel olarak yerinde okunur | Sayısı az ve dolabı dışarıdan erişilebilir daireler |
Üçüncü satır sık atlanır: bir binanın uzaktan okumaya geçmesi için bütün sayaçların aynı anda arayüzlü olması gerekmez. Sayaçlar zaten farklı yıllarda takıldığı için muayene süreleri de farklı yıllarda dolar; geçiş bu takvime yayıldığında hem maliyet bölünür hem de kullanılabilir durumdaki cihazlar erken sökülmemiş olur. Sürenin nasıl sayıldığını su sayacı kaç yılda bir değişir yazısında anlattık.
Karışık binada envanter nasıl çıkarılır
Pratikte çoğu bina karışıktır. Doğru sıra şudur: önce daire numarası, sayaç tipi (sıcak/soğuk) ve seri numarasından oluşan bir liste çıkarılır; sonra her satıra arayüz durumu işlenir; en son bu üç grubun her biri için ayrı karar verilir. Liste çıkmadan verilen "bu binada uzaktan okuma olmaz" hükmü genellikle birkaç dairenin durumuna bakılarak verilmiş olur.
Keşifte bu envanteri biz çıkarıyoruz; hangi cihazın hangi yöntemle okunacağı ve sistemin kurulumu uzaktan sayaç okuma sistemi sayfamızda, toplayıcı ve okuyucu seçenekleri sayaç okuma cihazları sayfamızda. Cihazlarımızı m-bus.com.tr adresinden inceleyebilirsiniz; uzaktan anlık sayaç okuma için EnerjiPay platformumuzu kullanabilirsiniz.
Sıkça sorulan sorular
Mekanik su sayacıma sonradan modül taktırabilir miyim?
Cihazın modül yuvası varsa evet. Yuva yoksa gövdeye sonradan arayüz eklenemez; o sayaç ya arayüzlü bir modelle değiştirilir ya da elle okunmaya devam edilir. Kadrana bakmak ön fikir verir, kesin cevabı cihazın tip bilgisi ve üretici belgesi verir.
İmpuls çıkışlı sayaçta hangi dairenin okunduğu nasıl belli olur?
Yalnız kablonun bağlandığı kanaldan belli olur; darbe sinyalinin içinde cihaz kimliği taşınmaz. Bu yüzden kurulumda daire, kanal ve seri numarası eşleşmesinin yazılı kayda geçirilmesi gerekir. M-Bus arayüzünde ise seri numarası verinin içinde gelir.
Sıcak ve soğuk su sayaçları aynı sisteme bağlanabilir mi?
Bağlanabilir. Aynı M-Bus hattında ya da aynı radyo alıcısında iki tip birlikte bulunabilir ve endeksleri ayrı kayıtlar olarak toplanır. Önemli olan listede her satırın tipinin doğru işaretlenmesidir; sıcak ve soğuk endeksin karışması paylaştırmayı ilk adımda bozar.
Binadaki sayaçların bir kısmı uzaktan okunabiliyorsa ne yapılır?
Karma yürütülür: arayüzlü daireler sisteme alınır, kalanlar dönem sonunda yerinde okunur ve iki veri aynı listede birleşir. Bu geçici bir durumdur; sayaçlar muayene süresi dolup değiştikçe arayüzlü grubun payı kendiliğinden büyür.
.