Kalorimetre fiyatı tek bir liste rakamı değildir; cihazın anma çapı, gövde boyu, ölçüm tipi ve haberleşme modülü ile binadaki adet, montaj koşulları ve muayene periyodunun toplamından çıkar. Bu yedi kalemden biri değiştiğinde tutar da değişir. Bu yüzden gerçekçi bir sayı ancak binanızın tesisatı görüldükten sonra hazırlanan teklifle belirlenir.
Aşağıda o yedi kalemi tek tek açıyoruz. Amaç, teklif almaya gitmeden önce hangi soruların cevabını elinizde tutmanız gerektiğini göstermek: bu bilgiler hazırsa teklif tek turda çıkar, hazır değilse kurulum sırasında değişir.
Kalorimetre fiyatını belirleyen yedi kalem
1. Anma çapı (DN)
Kalorimetre, daire girişindeki ısıtma hattına takılır; çapı ise borunun ölçüsünden değil, o hattan geçecek debiden çıkar. Konutlarda en yaygın üç ölçü DN15, DN20 ve DN25'tir. Çap büyüdükçe cihazın ölçebildiği debi aralığı ve gövde büyüklüğü değişir; bu da doğrudan fiyat farkı doğurur.
Çap keyfî seçilmez. Gerekenden küçük bir cihaz basınç kaybı yaratır, büyük bir cihaz ise düşük debilerde ölçüm hassasiyetini düşürür. Doğru çap, dairenin ısı yükünden hesaplanan nominal debiye (qp) göre belirlenir; hesabın adımlarını kalorimetre DN çapı ve nominal debi seçimi yazısında anlattık.
2. Gövde boyu
Aynı çapta cihazlar farklı gövde boylarıyla üretilir; sahada en sık karşılaşılanlar 110 mm, 130 mm ve 190 mm'dir. Boy, kolektör dolabında cihaz için ayrılmış mesafeye göre seçilir. Dolapta yer yetmiyorsa ya farklı boyda cihaz ya da ek tesisat müdahalesi gerekir; ikisi de tutara yansır.
Teklif öncesinde kolektör dolabının fotoğrafı ve ölçüsü, bu kalemi tek başına netleştirir.
3. Ölçüm tipi: mekanik mi ultrasonik mi
Mekanik kalorimetreler debiyi dönen bir kanat/pervane ile, ultrasonik kalorimetreler ses dalgasının geçiş süresi farkıyla ölçer. İkisi arasındaki seçim yalnızca fiyat kalemi değil, suyun kirlilik durumu, düşük debi hassasiyeti ve bakım beklentisiyle ilgili bir mühendislik kararıdır.
Bu kararı vermeden fiyat karşılaştırmak yanıltıcı olur, çünkü iki farklı ürün karşılaştırılıyor demektir. Farkları Mekanik Kalorimetre mi, Ultrasonik Kalorimetre mi? yazısında ayrıntılı ele aldık. Ultrasonik modellere ürün sayfasından bakabilirsiniz.
4. Haberleşme modülü
Cihazın ekranını okumakla yetinecekseniz modülsüz gövde yeterlidir. Ancak uzaktan okuma yapılacaksa cihazın bir haberleşme arayüzü olması gerekir ve bu arayüzün türü fiyatı etkileyen ayrı bir kalemdir:
| Arayüz | Ne yapar | Nerede kullanılır |
|---|---|---|
| Modülsüz | Yalnızca cihaz ekranından okunur | El terminaliyle veya gözle okuma yapılan binalar |
| Kablolu M-Bus | İki telli hat üzerinden veri verir | Kolektör dolabına kablo çekilebilen binalar |
| Kablosuz M-Bus (wM-Bus) | Veriyi radyo frekansında yayınlar | Kablo çekilemeyen mevcut binalar |
| Pulse (darbe) çıkışı | Her birim tüketimde darbe üretir | Harici sayıcıya bağlanan kurgular |
Modül sonradan takılabilir mi? Bazı modellerde evet, bazılarında hayır. Bu soruyu kurulumdan önce sormak, ikinci bir cihaz alımını gündemden çıkarır. Haberleşme tarafının nasıl işlediğini M-Bus Cihazı ve Kalorimetre Nedir? ile Uzaktan Okuma Sistemleri Nasıl Çalışır? yazılarında anlattık.
5. Adet ve bina ölçeği
Tutarı belirleyen ikinci büyük etken adettir. Ancak burada dikkat edilecek nokta, adedin yalnızca cihaz kalemini değil altyapı kalemini de değiştirmesidir: blok sayısı arttıkça toplayıcı sayısı, hat uzunluğu ve modem ihtiyacı da artar. Bu nedenle "daire başına tutar" tek başına karşılaştırılabilir bir sayı değildir; toplam kurulum kapsamıyla birlikte okunması gerekir.
6. Montaj işçiliği ve tesisatın mevcut durumu
Kalorimetre bir vana değildir; hatta doğru yönde, doğru konumda ve üretici talimatına uygun mesafelerle monte edilmek zorundadır. İşçilik kalemi şu üç duruma göre değişir:
- Dolapta yer var, vanalar sağlam: Cihaz doğrudan hatta alınır, işçilik en yalın hâldedir.
- Vana, rakor veya süzgeç değişmesi gerekiyor: Sarf malzemesi ve işçilik eklenir.
- Kolektör dolabı yok veya daire içinde: Dolap imalatı ya da kablosuz kurguya geçiş gerekir.
Montaj kurallarına ve bağlantı düzenine kalorimetre montajı ve bağlantı şeması sayfasından bakabilirsiniz.
7. Muayene periyodu
Kalorimetre, 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu kapsamında ölçü aletidir ve periyodik muayeneye tabidir. Yani cihazın maliyeti kurulum gününde bitmez: periyot dolduğunda muayene veya değişim kalemi gündeme gelir. Bir teklifi değerlendirirken bu dönemi de hesaba katmak gerekir.
26847 sayılı yönetmeliğin 6. maddesinin üçüncü fıkrası, ölçüm ekipmanının muayene ve kalibrasyonlarının düzenli yapılmasının kontrolünden bina sahibini, bina yöneticisini, bina yönetim kurulunu veya enerji yöneticisini sorumlu tutar. Ayrıntı için Isı Sayaçları Muayene Yönetmeliğine Göre Sayaç Muayenesi yazısına bakın.
Fiyatın önündeki karar: kalorimetre mi ısı ölçer mi?
Bazı binalarda kalorimetre fiyatı sorusu aslında yanlış sorudur, çünkü o binaya kalorimetre takılamaz. Belirleyici olan tesisat düzenidir:
| Tesisat düzeni | Uygun cihaz | Ölçüm noktası |
|---|---|---|
| Kolektörlü (daire girişinde tek hat) | Kalorimetre (ısı sayacı) | Daire girişi, bir adet |
| Kolonlu (düşey borulu eski tesisat) | Radyatör üstü ısı ölçer | Her radyatör, ayrı ayrı |
| Merkezî sıhhî sıcak su ayrıca paylaştırılacak | Sıcak su sayacı | Sıcak su giriş hattı |
Kolonlu bir binada daire başına bir kalorimetre değil, radyatör sayısı kadar ısı ölçer gerekir. Adet mantığı tamamen değiştiği için iki kurgunun tutarı da karşılaştırılamaz. Isı ölçer tarafı için ısı pay ölçer sayfasına bakabilirsiniz. Pay ölçerli kurguda tutarı belirleyen kalemleri ısı pay ölçer fiyatı yazımızda ayrıca ele aldık.
Teklif isterken elinizde olması gereken bilgiler
Şu altı bilgi hazırsa teklif tek turda ve değişmeyecek şekilde çıkar:
- Blok sayısı ve toplam bağımsız bölüm sayısı
- Tesisat düzeni: kolektörlü mü, kolonlu mu
- Kolektör dolabının konumu (daire dışı / daire içi) ve iç ölçüsü
- Hat çapı (DN15 / DN20 / DN25) veya mevcut vana ölçüsü
- Sıhhî sıcak su merkezî mi, paylaştırılacak mı
- Okuma tercihi: yerinde okuma mı, uzaktan okuma mı
Bu altı satırı bir mesajda iletmek, keşif öncesi ön değerlendirme için yeterlidir. Kesin tutar yine keşif sonrası netleşir, çünkü dolap içi durumu ve vana sağlamlığı yerinde görülmeden bilinemez.
Neden sayfada liste fiyatı yazmıyoruz?
Çünkü yazılan sayı, yukarıdaki yedi kalemden en az üçü bilinmeden anlamsızdır. Bir sayfada görülen tutarla teklifte çıkan tutar farklı olduğunda kaybedilen şey birkaç lira değil, yönetimin planıdır: bütçe kat malikleri toplantısına yanlış sayıyla götürülmüş olur. Bu yüzden bu sayfada rakam yerine rakamı belirleyen değişkenleri yazıyoruz.
Binanız için kalorimetre teklifi isteyin
Yukarıdaki altı bilgiyi iletirseniz uygun çap, gövde boyu ve haberleşme kurgusu üzerinden değerlendirme yapıp teklifinizi hazırlayalım. Bilgilerin bir kısmı elinizde yoksa keşifte biz tespit ederiz.
Sıkça sorulan sorular
Kalorimetre fiyatı neye göre değişir?
Anma çapı (DN15, DN20, DN25), gövde boyu, ölçüm tipinin mekanik ya da ultrasonik olması, haberleşme modülünün türü, binadaki adet, montaj işçiliği ve tesisatın mevcut durumu ile periyodik muayene dönemine göre değişir.
Daire başına tek bir kalorimetre yeterli mi?
Tesisat kolektörlü ise daire girişine takılan tek cihaz yeterlidir. Tesisat kolonlu ise kalorimetre kullanılamaz; bu binalarda her radyatöre ayrı bir ısı ölçer monte edilir.
Hangi çapı seçeceğimizi nasıl bileceğiz?
Çap, mevcut borunun ölçüsüne göre değil, dairenin ısı yükünden hesaplanan nominal debiye göre belirlenir. Gerekenden küçük cihaz basınç kaybı yaratır, büyük cihaz düşük debilerde hassasiyeti düşürür. Doğru ölçü keşifte tespit edilir.
Haberleşme modülünü sonradan ekleyebilir miyiz?
Bazı modellerde modül sonradan takılabilir, bazılarında takılamaz. Uzaktan okumaya geçme ihtimaliniz varsa bunu satın alma öncesinde sormak, ikinci bir cihaz alımını gündemden çıkarır.
Kalorimetrenin maliyeti kurulumla bitiyor mu?
Bitmiyor. Kalorimetre 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu kapsamında ölçü aletidir ve periyodik muayeneye tabidir. Periyot dolduğunda muayene veya değişim kalemi gündeme gelir; teklif değerlendirilirken bu dönem de hesaba katılmalıdır.
Mevcut kalorimetrelerimiz varken uzaktan okumaya geçebilir miyiz?
Cihazların haberleşme arayüzü destekliyorsa mevcut kalorimetreler sisteme dahil edilebilir ve değiştirilmesi gerekmez. Hangi modellerin okunabildiği, cihaz üzerindeki model bilgisi iletilerek teyit edilir.
.