Sayaç okuma; okuma günü sabitlenip her bağımsız bölümün endeksi tarih ve fotoğrafla kaydedilerek, ardından liste masada kontrol edilerek yapılır.
Bu yazı okumanın teknik tarafını değil, site yöneticisinin iş listesini anlatır: okuma döneminde hangi işi ne zaman yapacaksınız. Okuma yöntemleri ve okumadan faturaya giden sürecin tamamı sayaç okuma sayfamızda; bir su saatinin kadranının nasıl okunduğu ise su saati nasıl okunur yazımızdadır. Aşağıdaki listeleri dönem takviminize olduğu gibi aktarabilirsiniz.
Okuma dönemi üç parçadan oluşur
Yöneticinin işi okuma gününde başlamaz, okuma gününde de bitmez. Dönemi üçe bölün:
- Okumadan 1-2 hafta önce — duyuru, erişim sorunlarının önceden tespiti, arıza bildirimleri.
- Okuma günü — erişim, ortak alan sayaçları, fotoğraflı kayıt.
- Okumadan sonra — endeks listesinin masada denetimi, bildirim ve ilan.
Dönem sonunda gelen itirazların büyük kısmı üçüncü aşamada değil, birinci aşamanın atlanmasından doğar.
Okumadan 1-2 hafta önce: hazırlık listesi
- Okuma gününü duyurun. Tarihi ve saat aralığını ilan panosuna asın. Her dönem ayın aynı haftasında okursanız dönem uzunlukları eşitlenir ve tüketim karşılaştırmaları anlamlı hâle gelir. Duyuruda dört bilgi bulunsun: okuma tarihi, saat aralığı, okumayı kimin yapacağı ve o saatte evde bulunamayacakların kime haber vereceği. Bu dört satır, okuma günü kapalı çıkan daire sayısını gözle görülür biçimde düşürür.
- Erişilemeyen daireler listesini şimdi çıkarın. Geçen dönem okunamayan daireler, kilitli kolektör dolapları, uzun süredir boş bölümler. Bu listeyi okumayı yapacak ekibe önceden verin; okuma günü kapıda öğrenilmesin.
- Arızalı cihaz bildirimlerini toplayın. Ekranı sönük veya kırık ısı pay ölçer, camı buğulanmış su sayacı, mührü kopmuş sayaç. 26847 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan merkezî ısıtma ve sıhhi sıcak su sistemlerinde ısınma ve sıhhi sıcak su giderlerinin paylaştırılmasına ilişkin yönetmelik, arıza ve bakım hâlleri dışında kullanıcıların ölçüm ekipmanına müdahale etmesini yasaklar (m.5/2); müdahale şüphesi varsa bunu da aynı listeye yazın. Arıza bildirimi okuma gününden önce gelirse cihaz okuma öncesinde değiştirilebilir ve dönem tek belgeyle kapanır.
- Daire el değiştirdi mi? Dönem ortasında kullanıcısı değişen bölümleri ayrıca not edin. Yönetmelik bu durumda değişim tarihinde ara okuma yapılmasını ya da kullanım gün sayısına göre orantılanmasını öngörür; her iki hâlde de dönem sonunda iki ayrı belge düzenlenir (m.11/2).
- Sayaç envanterini güncelleyin. Değişen sayaçların seri numaraları ve değişim tarihleri kayda geçsin. Envanterde olmayan bir sayaç listede de olmaz.
Okuma günü: sahada neyi güvence altına alırsınız
- Erişimi tek elde toplayın. Kolektör dolabı anahtarları ve görevli refakati okuma başlamadan hazır olsun.
- Ortak alan sayaçlarını atlamayın. Yönetmeliğe göre merdiven sahanlığı, giriş holü ve ısıtma merkezi gibi mahaller ölçülmez; buna karşılık kapıcı dairesi, yüzme havuzu ve sauna gibi kullanıma bağlı tüketimi yüksek mahallerin ölçümü mecburidir (m.5/4). Kapıcı dairesinden yakıt ücreti alınmasa dahi ölçüm zorunluluğu devam eder.
- Her okumayı fotoğraflayın. Kadran ve sayaç seri numarası mümkünse aynı karede olsun. Bir itirazda sizi koruyacak olan bu karedir.
- Okunamayan daireyi tutanağa geçirin. Satıra "okunamadı" notu ve gerekçesi yazılır; tüketimin nasıl belirleneceği aşağıdaki tabloda.
- Listeyi okumanın bittiği gün teslim alın. Okuma listesi sahada kaldığı sürece eksikleri göremezsiniz; okuyan ekip binadan ayrılmadan listeyi elinize alın. Kapalı çıkan daireler için ikinci tur gerekiyorsa, bunun tarihini de o gün belirleyin.
Okuma listesinin hangi sütunlardan kurulacağını ve kadranda sık yapılan hataları su saati okuma rehberimizde ayrıntılı anlattık.
Okumadan sonra: endeks listesini masada denetleyin
Liste elinize geçtiğinde faturaya geçmeden önce beş kontrol yapın. Bu kontroller sayaç bilgisi değil, aritmetik ve dikkat işidir:
- Satır sayısı: bağımsız bölüm sayısı ile liste satır sayısı eşit mi, ölçülmesi gereken ortak mahaller listede mi?
- Sıfır farklar: hangi dairelerde fark sıfır çıkmış?
- Eksi farklar: yeni endeksi eskisinden küçük satır var mı?
- Sıçrayan tüketim: geçen döneme göre birkaç kat artan daire var mı?
- Dönem uzunluğu: bu dönem kaç gün sürdü? Karşılaştırmayı gün sayısını dikkate alarak yapın.
Endeks listesindeki anomaliler: sebep ve yapılacak iş
| Listede gördüğünüz | Muhtemel sebebi | Yöneticinin yapacağı |
|---|---|---|
| Fark sıfır | Cihaz arızalı, okuma atlanmış ya da daire kapalı | Cihazı yerinde kontrol ettirin; arıza doğrulanırsa kıyas yöntemine geçin |
| Fark eksi çıkıyor | Sayaç değişmiş, endeks yanlış yazılmış ya da sayaç son haneden dönmüş | Seri numarasını önceki dönem listesiyle karşılaştırın, değişim tarihini bulun |
| Tüketim birkaç kat artmış | Tesisat kaçağı, sürekli açık kalan vana veya hane hatası | Önce yeniden okutun; fark sürüyorsa daire içi tesisatı kontrol ettirin |
| Satırda "0" ve "okunamadı" notu | Erişim sağlanamamış | Sıfır olarak işlemeyin; kıyas yöntemi uygulayın, gerekçeyi tutanağa yazın |
| Okuma tarihi boş | Tarihsiz kayıt | Tarihsiz satır kabul etmeyin; okuma tarihi paylaşım belgesinde zorunlu alandır (m.5/7) |
| Daire dönem ortasında el değiştirmiş | Kullanıcı değişimi kayda geçmemiş | Ara okuma ya da gün sayısı oranı ile iki ayrı belge düzenletin (m.11/2) |
Arızalı ya da okunamayan sayaçta yönetmelik iki kıyas yolu tanır ve seçim yetkisi yöneticidedir (m.11/1): aynı dairenin daha önceki benzer dönem tüketimi ya da cari dönemde benzer diğer bağımsız bölümlerin tüketimi. Hangisini seçtiyseniz gerekçesiyle birlikte yazın.
Bildirim, ilan ve dönemin kapanışı
Paylaştırmanın aylık yapılması zorunlu değildir; yönetmelik "aylık veya belirli dönemlerde" der (m.5/3). Önemli olan dönem uzunluklarının kendi içinde tutarlı olmasıdır.
Dönem kapanırken iki şey kesindir: paylaşım belgesinde bulunması gereken zorunlu alanlar eksiksiz olmalı (m.5/7) ve bildirim icmali bina girişindeki ilan panosunda asgari üç gün liste hâlinde ilan edilmelidir (m.5/8). İlan tarihini kendi kayıtlarınıza da düşün; bir itirazda ilk sorulan tarihlerden biri budur. Endeksten paylaşım belgesine geçişin nasıl yapıldığını fatura paylaşımı sayfamızda bulabilirsiniz.
İtiraz gelirse elinizde ne olmalı
Bir daire faturasına itiraz ettiğinde yöneticinin göstermesi gereken beş belge vardır: fotoğraflı endeks kaydı, okuma listesi, önceki dönem endeksleri, varsa arıza tutanağı ve ilan tarihi. Bu beşi tamamsa tartışma birkaç dakikada kapanır.
İtirazların önemli bir kısmı aslında okuma hatasından değil, paylaştırma mantığının bilinmemesinden doğar: sabit gider payı, ortak alan tüketimi ve dönem uzunluğu farkları yüksek fatura gibi görünür. Bu tartışmanın tipik sebeplerini ısı pay ölçer kaynaklı yanlış faturalar sayfamızda tek tek ele aldık.
Okuma gününü tamamen ortadan kaldırmak
Yukarıdaki listenin en zahmetli maddeleri erişimle ilgilidir: evde olmayan daire, kilitli dolap, randevu. Uzaktan okunabilen sayaçlarda bu maddelerin tamamı düşer; tüm bağımsız bölümlerin endeksi aynı anda ve aynı tarihle alınır, "hangi gün okundu" sorusu ortadan kalkar. Ayrıntılar uzaktan sayaç okuma sistemi sayfamızda.
Nortek Enerji, T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'ndan yetkili (yetki belgesi no: 205) ve ISO 9001 belgeli (belge no Q936647525) bir firmadır; bugün 5 milyonun üzerinde konutun sayacı bizim altyapımızla okunmaktadır. Cihazlarımızı m-bus.com.tr adresinden inceleyebilirsiniz; uzaktan anlık sayaç okuma için EnerjiPay platformumuzu kullanabilirsiniz.
Binanızın okuma düzeninde neyin eksik kaldığını birlikte çıkaralım: 0505 059 88 58.
Sık sorulan sorular
Sayaç okuma nasıl yapılır?
Okuma günü önceden duyurulur, her bağımsız bölümün endeksi okunup daire no, seri no, endeks ve tarih ile kaydedilir, okuma fotoğraflanır. Liste yönetime teslim edildikten sonra sıfır, eksi ve sıçrayan farklar kontrol edilir; ardından paylaşım belgesi düzenlenir ve ilan edilir.
Apartman sayaç okumasını kim yapar?
Okumayı yönetim kendi imkânlarıyla da yaptırabilir, yetkilendirilmiş bir sayaç okuma firmasına da verebilir. Her iki durumda da endeks kayıtlarının, tutanakların ve paylaşım belgesinin doğruluğundan yönetim sorumludur.
Sayaç okuma dönemi ne kadar olmalıdır?
Yönetmelik aylık okuma zorunluluğu getirmez; "aylık veya belirli dönemlerde" ifadesini kullanır (m.5/3). Pratikte önemli olan her dönemin yaklaşık aynı gün sayısında kalmasıdır; okuma tarihi kaydıkça daireler arası ve dönemler arası karşılaştırma anlamını yitirir.
Okunamayan dairenin tüketimi nasıl belirlenir?
Yönetmeliğin tanıdığı iki kıyas yolundan biriyle: aynı dairenin daha önceki benzer dönem tüketimi ya da cari dönemde benzer diğer bağımsız bölümlerin tüketimi (m.11/1). Hangisinin uygulanacağını yönetici seçer; seçim ve gerekçesi tutanağa yazılır.
Boş dairenin ısı pay ölçeri neden sıfır göstermiyor?
Yönetmelik bağımsız bölümlerde asgari 15 °C mahal sıcaklığı öngörür (m.5/6). Boş bir dairede de bu sıcaklığın korunması beklendiği için ölçer genellikle bir miktar tüketim kaydeder; uzun süre tam sıfır görülüyorsa cihaz ve radyatör vanası yerinde kontrol ettirilmelidir.
Ortak alanların sayacı okunur mu?
Merdiven sahanlığı, giriş holü ve ısıtma merkezi gibi ortak mahaller ölçülmez. Buna karşılık kapıcı dairesi, yüzme havuzu ve sauna gibi kullanıma bağlı tüketimi yüksek mahallerin ölçümü mecburidir (m.5/4); bu sayaçlar okuma listesinde ayrı satır olarak yer almalıdır.
Okuma sırasında dairede bulunmak zorunlu mu?
Elle veya el terminaliyle okunan sistemlerde cihaza fiziksel erişim gerektiği için birinin kapıyı açması gerekir. Erişim sağlanamazsa daire "okunamadı" olarak işaretlenir ve tüketim kıyas yöntemiyle belirlenir. Uzaktan okunabilen sayaçlarda dairede bulunma zorunluluğu yoktur; endeks daire içine girilmeden alınır.
.