Okuma programından Excel dosyasına aktarılan endekslerden dönem tüketimi bulunur; paylaştırma tablosu %70 tüketim, %30 alan kuralıyla kurulur.
Bu yazı, sayaç okuma programı içindeki okumaları bir Excel çalışma kitabına taşıyıp orada kontrol etmek, arşivlemek ya da paylaştırmayı kendi tablonuzda doğrulamak isteyenler için yazıldı. Formülün kendisini ve adım adım sayısal örneği ısı gider paylaşımı nasıl hesaplanır sayfamızda anlattık; burada konu formülün Excel'e nasıl döküleceği, tablonun hangi sütunlardan oluşacağı ve elle çalışırken en çok nerede hata yapıldığı.
Okuma programından hangi veriler dışa aktarılır
Okuma programımız verileri Excel'e aktarabilir. Menü adları ve ekran düzeni programdan programa değiştiği için burada belirli bir düğmeyi değil, işin mantığını anlatıyoruz: dışa aktarma adımıyla okumalar bir Excel dosyası olarak bilgisayara kaydedilir. Aynı yol ters yönde de çalışır; daire ve sayaç listeleri Excel'den programa aktarılarak oluşturulabilir ve güncellenebilir.
Paylaştırma tablosu kurmak için dışa aktarılan dosyada şu bilgilerin bulunması gerekir:
- Daire kimliği: blok, kat ve daire numarası; varsa abone numarası.
- Sayaç kimliği: kalorimetrenin ya da her radyatördeki ısı pay ölçerin seri numarası.
- İlk ve son endeks: dönem başındaki ve sonundaki okuma değerleri.
- Okuma tarihi: her endeksin hangi gün alındığı.
- Kapalı kullanım alanı: dairenin m² cinsinden alanı. Programda tutulmuyorsa yönetimin alan listesinden ayrı bir sütun olarak eklenir.
- Sayaç durumu: arızalı, kapalı ya da okunamayan cihaz bilgisi. Programımız arızalı veya kapalı sayaçları tespit edip uyarı verdiği için bu bilgiyi tabloya not olarak taşımak işinizi kolaylaştırır.
Dosyayı Excel'de hesaba hazırlamak
Dışa aktarılan dosya ham veridir. Üzerinde hesap yapmadan önce birkaç dakikalık bir hazırlık, sonraki saatlerin hatasını önler.
- Ham dosyayı ayrı saklayın. Programdan gelen dosyanın bir kopyasını hiç dokunmadan arşive koyun, hesabı ikinci bir kopya üzerinde yapın. Dosya adına bina ve dönemi yazın.
- Bir satır, bir daire kuralını kurun. Isı pay ölçerli binada her radyatör ayrı satırda gelir. Paylaştırma tablosu ise daire bazındadır; ölçer satırları daire numarasına göre toplanarak tek satıra indirilir.
- Sayıların sayı olduğundan emin olun. Endeks hücreleri metin olarak gelirse toplama formülleri onları atlar ve sonuç sessizce eksik çıkar. Hücreler sola yaslanmışsa ya da köşelerinde uyarı işareti varsa sayıya dönüştürün.
- Ondalık ayırıcıyı kontrol edin. Türkçe bölge ayarında ondalık ayırıcı virgüldür. Noktalı gelen bir değer metin olarak kalabilir ya da binlik ayırıcı sanılıp yanlış okunabilir. Özellikle CSV dosyalarında sütunların doğru ayrıldığını açarken kontrol edin.
- Tarihleri gözden geçirin. İlk ve son endeksin tarihleri bütün dairelerde aynı dönemi kapsamalı. Tarihi farklı olan satır, ya ara okumadır ya da eksik okuma.
Excel'de dönem tüketimini bulmak
Dairenin dönem tüketimi son endeks ile ilk endeks arasındaki farktır. Excel'de bu, her satırda son endeks hücresinden ilk endeks hücresini çıkaran basit bir formüldür. Basit olduğu için de hatalar burada gözden kaçar. Formülü yazdıktan sonra tüketim sütununu küçükten büyüğe sıralayıp iki uca bakmak, sorunlu satırların çoğunu birkaç saniyede gösterir:
- Negatif tüketim: sayaç dönem içinde değişmiş, endeksler yer değiştirmiş ya da yanlış daireye yazılmıştır. Sayacı değişen dairede tüketim, eski sayacın sökülme endeksi ile yeni sayacın son endeksi ayrı ayrı hesaplanıp toplanarak bulunur.
- Sıfır tüketim: boş daire olabilir; ama sayaç okunamamış ya da arızalı da olabilir. İkisini ayırmadan satırı olduğu gibi bırakmayın; arızalı sayaçta yönetmeliğin öngördüğü yöntemle tahmini değer kullanılır ve bu not edilir.
- Diğerlerinden çok yüksek tüketim: gerçek olabilir, fakat önce endeksin bir hane kaymış yazılıp yazılmadığına bakın.
Isı pay ölçerli binada tüketim kWh değil, cihazın kendi birimidir. Dairenin değeri, dairedeki bütün ölçerlerin dönem artışlarının toplamıdır. Bazı pay ölçerler yıllık bir hesap gününde değerini sıfırlayacak şekilde çalışır; böyle bir binada dönem bu tarihi kesiyorsa iki parçalı hesap gerekir. Cihazınızın bu şekilde çalışıp çalışmadığını okuma firmanıza sorun.
Paylaştırma tablosunun sütunları
Paylaştırma, Merkezi Isıtma ve Sıhhi Sıcak Su Sistemlerinde Isınma ve Sıhhi Sıcak Su Giderlerinin Paylaştırılmasına İlişkin Yönetmelik (Resmî Gazete, 14/4/2008, sayı 26847) esas alınarak yapılır: ısıtma giderinin %70'i ölçülen tüketime, %30'u kapalı kullanım alanına göre dağıtılır. Merdiven ve ortak alanların ısınması, sistem kayıpları ve işletme giderleri bu %30'un içindedir. Tabloyu şu sütunlarla kurmak, her daire için hesabın izlenebilir olmasını sağlar:
| Sütun | İçerik | Nasıl doldurulur |
|---|---|---|
| Daire | Blok ve daire numarası | Dışa aktarılan dosyadan |
| Alan (A) | Kapalı kullanım alanı, m² | Yönetimin alan listesinden |
| İlk endeks / Son endeks | Dönem başı ve sonu okumaları | Dışa aktarılan dosyadan |
| Tüketim (S) | Dönem farkı | Son endeks eksi ilk endeks |
| Tüketim oranı | S / binadaki toplam tüketim | Toplam hücresine sabit başvuruyla |
| Tüketim payı | %70'lik havuzdan düşen tutar | 0,70 × toplam gider × tüketim oranı |
| Alan oranı | A / bina toplam alanı | Toplam alan hücresine sabit başvuruyla |
| Sabit pay | %30'luk havuzdan düşen tutar | 0,30 × toplam gider × alan oranı |
| Daireye düşen tutar | Tüketim payı + sabit pay | İki sütunun toplamı |
| Not | Arıza, tahmini değer, sayaç değişimi, ara okuma | Elle |
Toplam gideri, toplam tüketimi ve toplam alanı tablonun üstünde ayrı hücrelerde tutun ve formüllerde bu hücrelere sabit başvuru ($B$1 gibi dolar işaretli başvuru) verin. Böylece formül aşağı doğru kopyalandığında her satır aynı toplamlara bölünür. Toplam tüketim ve toplam alan, satırların toplamı olarak hesaplanmalıdır; elle yazılan bir toplam, listeden bir daire eksildiğinde fark edilmeden yanlış kalır.
Sıcak su gideri bu tabloya girmez. Sıhhi sıcak su gideri tamamen ölçülen tüketime göre paylaştırılır; merkezi kazandan üretiliyorsa önce sıcak suya düşen pay toplam giderden ayrılır, ısıtma tablosuna kalan tutar girer. Sıcak su için ayrı bir sayfa açmak iki hesabın karışmasını önler.
Tabloyu kapatmadan önce kontrol satırları
Tablonun altına eklenen birkaç kontrol hücresi, hesabın kendi kendini doğrulamasını sağlar:
- Tüketim oranları sütununun toplamı 1 olmalı; alan oranları sütununun toplamı da 1 olmalı.
- Tüketim payları toplamı giderin %70'ine, sabit paylar toplamı %30'una eşit olmalı.
- Daireye düşen tutarların toplamı, paylaştırılan toplam gidere eşit olmalı.
- Dairelerin satır sayısı binadaki bağımsız bölüm sayısıyla aynı olmalı.
Tutarları kuruşa yuvarladığınızda toplam, giderden birkaç kuruş sapabilir. Bu normaldir; ama farkın nasıl ele alındığını tablonun not alanına yazın ki bir itirazda hesabı aynı şekilde yeniden kurabilesiniz. Hesabın dayandığı Excel dosyasını, programdan alınan ham dosyayla birlikte saklayın; yönetmelik ölçülen verilerin en az beş yıl dijital ortamda saklanmasını istiyor.
Elle hesapta sık yapılan hatalar
Yönetmelikten kaynaklanan hatalar (sabit payı arsa payına göre dağıtmak, ortak alanı ayrı kalem yazmak gibi) hesaplama sayfamızda ayrıca anlatılıyor. Excel'e özgü olanlar ise şunlar:
- Sabit başvuruyu unutmak. Toplam hücresine dolar işaretsiz başvuru verilen formül aşağı kopyalandığında her satırda bir alttaki boş hücreye bölünür; sonuç hata ya da anlamsız bir sayı olur.
- Toplam satırını toplam aralığına dahil etmek. Toplam formülünün aralığı kendi satırını ya da başka bir ara toplamı kapsarsa bina toplamı iki katına çıkar ve bütün oranlar yarıya düşer.
- Boş daireyi tablodan silmek. Tüketimi sıfır olan daire de sabit pay öder. Satır silinirse toplam alan küçülür ve diğer dairelerin payı yapay olarak artar.
- Filtreli tabloda çalışmak. Filtre açıkken yapılan yapıştırma ve silme işlemleri gizli satırları beklenmedik şekilde etkileyebilir. Hesaptan önce filtreleri kaldırın.
- Geçen dönemin dosyasını kopyalayıp üzerine yazmak. Bir hücre güncellenmeden kalırsa önceki dönemin değeri yeni hesaba sızar. Her dönem yeni dışa aktarılan dosyadan başlayın.
- Ölçer birimlerini karıştırmak. Aynı binada hem kalorimetre hem pay ölçer varsa kWh ile pay ölçer birimi tek sütunda toplanamaz; iki aşamalı hesap gerekir.
Program mı, Excel mi: hangisi ne işe yarar
Excel tablosu bir kontrol ve arşiv aracı olarak değerlidir: yönetim kurulu hesabı kendi gözüyle görmek istediğinde ya da bir daire itiraz ettiğinde satır satır izlenebilir bir döküm sunar. Ancak her dönem elle tablo kurmak, yukarıdaki hataların her birine kapı açar. Programımız paylaştırmayı yönetmeliğe uygun olarak hesaplar, arızalı ya da kapalı sayaçta uygulanacak yöntemi belirlemenize izin verir, geçmiş dönem raporlarını PDF olarak verir ve daire sakinlerinin kendi tüketimlerini izleyebilmesini sağlar. Pratikte en sağlam yol, hesabı programa bırakıp Excel'i doğrulama ve arşiv için kullanmaktır.
Okuma ve paylaştırmanın tamamını bizim yürütmemizi isterseniz fatura paylaşımı hizmetimizi inceleyebilirsiniz. Nortek Enerji, T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'ndan yetkili bir firmadır (yetki belgesi no: 205, tüm illerde geçerli) ve ISO 9001 kalite yönetim sistemi belgesine sahiptir (belge no Q936647525). Cihazlarımızı m-bus.com.tr adresinden inceleyebilirsiniz; uzaktan anlık sayaç okuma için EnerjiPay platformumuzu kullanabilirsiniz.
Excel tablonuzla programın sonucu arasında fark çıkıyorsa ya da tabloyu kurarken takıldığınız bir yer varsa bize ulaşın: 0505 059 88 58 · iletişim sayfası
Sık sorulan sorular
Okuma programındaki veriler Excel'e aktarılabilir mi?
Evet. Okuma programımız verileri Excel'e aktarabilir; dışa aktarma adımıyla okumalar bir Excel dosyası olarak bilgisayara kaydedilir. Daire ve sayaç listeleri de Excel'den programa aktarılabilir.
Excel'de dairenin dönem tüketimi nasıl bulunur?
Son endeksten ilk endeks çıkarılır. Isı pay ölçerli binada dairedeki bütün ölçerlerin dönem artışları toplanır. Sonuç negatif çıkıyorsa sayaç değişimi ya da yanlış yazılmış bir endeks vardır ve o satır ayrıca kontrol edilmelidir.
Paylaştırma tablosunda ortak alanlar için ayrı satır açılır mı?
Hayır. Ortak alanların ısınması, sistem kayıpları ve işletme giderleri kapalı kullanım alanına göre dağıtılan %30'luk payın içindedir. Ayrı bir satır açılırsa aynı gider iki kez tahsil edilmiş olur.
Excel'deki toplam neden faturadan birkaç kuruş farklı çıkıyor?
Daire tutarları kuruşa yuvarlandığında toplam, paylaştırılan giderden birkaç kuruş sapabilir. Farkın nasıl ele alındığını tablonun not alanına yazmak, bir itirazda hesabın aynı şekilde yeniden kurulmasını sağlar.
Paylaştırmayı Excel'de mi yapmalıyım, programda mı?
Hesabı programa bırakıp Excel'i doğrulama ve arşiv için kullanmak en sağlam yoldur. Her dönem elle kurulan tabloda sabit başvuru, eksik satır ve birim karışıklığı gibi hatalar kolayca oluşur.
.