İl dışındaki binaların sayaç okuması uzaktan yürür: sayaçlar GSM bağlantılı M-Bus master veya RF toplayıcıyla okunur, montaj yerinde yapılır.
Bina yönetimleri, birden fazla ilde site işleten şirketler veya başka şehirde yaşayan kat malikleri çoğu zaman aynı soruyu sorar: binası başka ildeyse sayaç okuma ve paylaştırma işi kimin elinde, nasıl yürür? Bu yazı, işin hangi kısmının uzaktan, hangi kısmının binada yapıldığını; okumayı ilden bağımsız kılan cihaz düzenini ve arıza çıktığında sürecin nasıl işlediğini anlatıyor. Kablosuz sayaçların toplanma biçimi wireless M-Bus sayaç okuma sayfasında ayrıca açıklanıyor.
Yetki belgesi: binanın bulunduğu il neden belirleyici değil
Merkezi ısıtmalı binalarda okuma ve paylaştırma hizmeti, T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın yetkilendirdiği firmalarca verilir; ısınma giderinin nasıl paylaştırılacağı ise Isınma ve Sıhhi Sıcak Su Giderlerinin Paylaştırılmasına İlişkin Yönetmelik'te (RG 14/4/2008-26847) düzenlenir. Yönetmelik bütün iller için aynıdır; bir binanın Erzurum'da ya da Antalya'da olması paylaştırma kurallarını değiştirmez.
Nortek Enerji'nin yetki belgesinin numarası 205'tir ve belge tüm illerde geçerlidir. Bu nedenle firmanın merkezinin Sivas'ta olması ile binanın başka ilde olması arasında hukuki bir engel yoktur. Herhangi bir firmayla çalışmadan önce belgenin il kapsamına ve geçerliliğine bakmak yine de doğru bir alışkanlıktır; nasıl kontrol edileceğini okuma yetki belgesi sorgulama yazısında anlattık.
Uzaktan yapılanlar ve binada yapılanlar
Uzak bir binada hizmetin sağlıklı yürümesi, iki iş grubunu baştan ayırmaya bağlıdır. Bir kısım iş masa başında ve merkezden yürür; bir kısım iş ise ancak cihazın yanında yapılabilir.
Merkezden yürüyen işler:
- Dönemsel okuma: endeksler, binada kimse bulunmadan belirlenen takvimde sunucuya gelir.
- Veri kontrolü: geri giden endeks, hata kodu taşıyan cihaz ve okunmayan sayaç dönem kapanmadan ayıklanır.
- Paylaştırma hesabı ve gider paylaşım belgesinin hazırlanması.
- Belgenin yönetime teslimi, sakinlerin sorularının yanıtlanması ve geçmiş dönem arşivinin tutulması.
Binada yapılması gereken işler:
- Keşif: kazan dairesi, kolektör dolapları, sayaçların yeri ve mobil şebeke çekimi yerinde görülür.
- Montaj ve devreye alma: sayaç, ısı pay ölçer, M-Bus master veya toplayıcı takılır, her cihaz yazılıma tanıtılır.
- İlk endeks: sonraki bütün hesapların referansı olan başlangıç değeri tutanağa geçer.
- Fiziksel müdahale: kopan kablo, sökülen cihaz veya değişmesi gereken sayaç için binaya gidilir.
Bu ayrımın pratik sonucu şudur: uzak bir binada bütün dönem boyunca sahaya çıkılmaz; saha işleri kurulumda ve gerektiğinde arızada yoğunlaşır. Kalan her şey okuma altyapısının sürekli çalışmasına bağlıdır.
Okumayı ilden bağımsız kılan altyapı
Bir binanın uzaktan okunabilmesi için endeksin binadan kendiliğinden çıkması gerekir. Bunu sağlayan düzen binadaki sayaçların türüne göre değişir:
- Kablolu M-Bus hattı olan binalar: Hattın ucundaki M-Bus master sayaçları besler, sırayla sorgular ve endeksleri dışarı gönderir. GSM M-Bus master SIM kartla kendi bağlantısını kurduğu için binada internet aboneliği gerekmez; Wi-Fi sürümü ise binanın mevcut ağını kullanır.
- Kablosuz (wM-Bus) sayaçlı binalar: Koridora veya şafta yerleştirilen RF + GSM toplayıcı sayaçların radyo yayınını dinler ve mobil şebeke üzerinden sunucuya aktarır.
Kablosuz sayaçlar el terminaliyle koridordan da okunabilir. Bu yöntem yakın binalarda pratiktir ama her dönem birinin binaya gitmesini gerektirir; uzak bir binada okumayı tek bir saha ziyaretine bağlamak, hizmeti yine o ile bağımlı hâle getirir. Bu yüzden il dışındaki binalarda sabit düzen, yani toplayıcı veya master üzerinden otomatik okuma, genellikle daha uygun seçimdir. Yöntemlerin genel karşılaştırması uzaktan sayaç okuma sistemi sayfasında yer alıyor.
Mevcut sayaçların değişmesi de çoğu zaman gerekmez. Farklı markaların M-Bus veya wM-Bus çıkışlı sayaçları okunabilir; belirleyici olan markadan çok sayacın bir haberleşme arayüzü taşıyıp taşımadığıdır. Arayüzü olmayan cihazlar keşifte ayrıca listelenir.
Keşif ve montaj: uzak bina için hazırlık
Uzak bir binada keşif ziyaretinin verimli geçmesi, ön bilginin eksiksiz gelmesine bağlıdır. İlk görüşmeden önce yönetimin şu bilgileri derlemesi işi kısaltır:
- Blok ve bağımsız bölüm sayısı, binanın adresi
- Kullanılan ölçüm cihazı: kalorimetre mi, ısı pay ölçer mi, ayrıca sıcak su sayacı var mı
- Biliniyorsa sayaçların marka ve modeli; bilinmiyorsa birkaç sayacın etiket fotoğrafı
- Kolektör dolaplarının ve kazan dairesinin fotoğrafları, varsa mevcut kablo hattının bilgisi
- Bodrum ve kazan dairesinde cep telefonunun çekip çekmediği
- Önceki okuma firmasından devralınacak veri olup olmadığı
Bu bilgiler cihaz listesinin ve yöntemin önceden şekillenmesini sağlar; yerinde keşif bunları doğrulamaya ve eksik noktaları görmeye ayrılır. Montaj ve devreye alma binada yapılır, cihazlar tek tek yazılıma tanıtılır ve okunduğu doğrulanır. Montaj sürecinin ayrıntıları kalorimetre ve ısı pay ölçer montaj hizmeti sayfasında anlatılıyor. Bina başka bir firmadan devralınıyorsa veri ve şifre anahtarı teslimi için sayaç okuma firması değiştirme yazısına bakabilirsiniz.
Arıza çıktığında süreç nasıl işler
Uzaktan okunan bir binada arızanın büyük kısmı önce veride görünür. Bir sayaç okuma vermezse, hata kodu gönderirse ya da master veya toplayıcıyla bağlantı kesilirse bu durum dönem kapanmadan merkezde fark edilir. Ardından sırayla şu adımlar izlenir:
- Uzaktan teşhis. Sorunun tek bir sayaçta mı, bir hatta mı yoksa binanın bağlantısında mı olduğu veriden ayırt edilir.
- Yönetime bildirim. Hangi daire veya cihazın etkilendiği yazılı olarak iletilir. Elektrik kesintisi, kapatılan sigorta ya da kolektör dolabında yapılan bir tadilat gibi basit nedenler çoğu zaman bina görevlisiyle birlikte çözülür.
- Saha müdahalesi. Cihaz değişimi veya kablo onarımı gerekiyorsa binaya gidilir ve iş planlanır; daireye girilecekse randevu yönetim üzerinden alınır.
Haberleşme kesintisi endeks kaybı anlamına gelmez: sayaç endeksi kendi hafızasında tutar ve bağlantı geri geldiğinde okunan değer o güne kadarki toplam tüketimi gösterir. Okunamayan dönemde paylaştırmanın nasıl yapılacağı ise yönetmelikteki hükümlere göre belirlenir. Uzak binalarda yönetimin tek bir yerel muhatap, genellikle bina görevlisi veya yönetici belirlemesi, saha işlerinde erişimi kolaylaştırır.
Yönetim ve daire sakini neyi, nereden görür
Bina ile okuma firması farklı illerde olduğunda bilgi akışının yazılı ve düzenli olması daha da önem kazanır. Her dönem sonunda yönetime gider paylaşım belgesi teslim edilir; okuma verisi gerektiğinde Excel veya CSV olarak da paylaşılabilir, böylece yönetim kendi kayıtlarıyla karşılaştırma yapabilir.
Daire sakini ise kendi tüketimini ve faturasını internet üzerinden izleyebilir. Yönetime gelen soruların önemli bir kısmı, sakinin günlük tüketimini kendisinin görebilmesiyle azalır. Cihazlarımızı m-bus.com.tr adresinden inceleyebilirsiniz; uzaktan anlık sayaç okuma için EnerjiPay platformumuzu kullanabilirsiniz.
Uzaktaki bir firmayla çalışmadan önce netleştirin
Firma ile bina arasında mesafe olduğunda sözleşmede şu noktaların açık yazılması, sonradan çıkabilecek belirsizlikleri önler:
- Okumanın hangi yöntemle ve hangi takvimde alınacağı
- Binadaki okuma cihazlarının mülkiyetinin kimde kalacağı
- Arıza bildiriminin kime ve hangi kanaldan yapılacağı
- Gider paylaşım belgesinin teslim biçimi ve tarihi
- Geçmiş dönem verisinin saklanması ve hizmet bitiminde teslimi
Nortek Enerji ISO 9001 kalite yönetim sistemi belgesine sahiptir (belge no Q936647525) ve okuma zincirinde kullanılan GSM, Wi-Fi, USB ve Bluetooth M-Bus master cihazlarını kendisi üretir. Binanız hangi ilde olursa olsun, blok ve daire sayısını, ölçüm cihazının türünü ve biliniyorsa markasını iletin; okuma yöntemini ve keşif planını birlikte çıkaralım: 0505 059 88 58 · iletişim sayfası
Sık sorulan sorular
Binamız başka ildeyse her okuma döneminde birinin gelmesi gerekir mi?
Sabit düzende gerekmez. Sayaçlar GSM veya Wi-Fi bağlantılı M-Bus master ya da RF + GSM toplayıcı üzerinden otomatik okunur. Binaya gidilmesi keşif, montaj ve fiziksel müdahale gerektiren arızalarla sınırlıdır.
Yetki belgeniz binamızın bulunduğu ilde geçerli mi?
Evet. Nortek Enerji'nin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'ndan aldığı 205 numaralı yetki belgesi tüm illerde geçerlidir.
Mevcut sayaçlarımız farklı markalardan, uzaktan okunabilir mi?
Çoğu durumda evet. Farklı markaların M-Bus veya wM-Bus çıkışlı sayaçları okunabilir; belirleyici olan sayacın bir haberleşme arayüzü taşımasıdır. Arayüzü olmayan cihazlar keşifte ayrıca belirlenir.
Uzaktan okunan bir sayaç arızalanırsa ne olur?
Arıza önce veride görünür ve dönem kapanmadan merkezde fark edilir. Sorun uzaktan teşhis edilir, yönetime yazılı bildirilir; cihaz değişimi veya kablo onarımı gerekiyorsa binaya gidilerek saha müdahalesi planlanır.
Uzak bir bina için ilk görüşmeye ne hazırlamalıyız?
Blok ve daire sayısı, ölçüm cihazının türü, biliniyorsa sayaç marka ve modeli, birkaç sayaç etiketi ile kolektör dolabının fotoğrafı ve bodrumda telefonun çekip çekmediği bilgisi keşfi önemli ölçüde kısaltır.
.