Isı gider paylaşımı, merkezi sistemle ısıtılan binalarda ısıtma giderinin dairelerin ölçülen tüketimine göre dağıtılmasıdır. Yükümlülük 2 Mayıs 2012'de başladı. Dayanağı 5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanunu'nun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi ile 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 42 nci maddesidir; uygulama esasları Merkezi Isıtma ve Sıhhi Sıcak Su Sistemlerinde Isınma ve Sıhhi Sıcak Su Giderlerinin Paylaştırılmasına İlişkin Yönetmelik'te (Resmî Gazete 14/4/2008 - 26847 Mükerrer) düzenlenmiştir. Ölçüm yapılmayan binalarda yakıt faturası ortak gider olarak toplanır; daire sakinleri kullanım alışkanlıkları farklı olmasına rağmen aynı ölçüte göre öder. Kazan dairesine uzak ya da kuzey cephedeki bir daire az ısınsa bile komşusuyla aynı tutarı ödeyebilir; çok ısınan daire ise radyatörünü kısmak için bir neden görmez. Ölçüme dayalı paylaşım, gideri onu tüketen daireye bağlayarak bu farkı giderir.
Kurulacak ekipman binanın tesisat tipine göre belirlenir. Çok kolonlu (kolon tipi) tesisatta her radyatöre bir ısı pay ölçer ve termostatik vana takılır. Yatay dağıtımlı radyatörlü binalarda daire girişine kalorimetre, radyatörlere termostatik vana konur. Yerden ısıtmalı dairelerde kalorimetre kolektör üzerine, sıcaklık ayarı için de mahale oda termostatı takılır.
Kurulum daire içinde kırma, delme ya da hafriyat gerektirmez; cihazlar mevcut tesisata takılır. Daire başına geçen süre tesisatın tipine, radyatör sayısına ve kolon düzenine göre değişir, bu yüzden keşifte bina bazında belirlenir.
Daire sakinleri evde olmadıkları zamanlarda ya da odaların kullanım amacına göre termostatik vanayı veya oda termostatını diledikleri sıcaklığa ayarlayarak gereksiz ısı tüketiminin önüne geçebilir.
Termostatik vana ve oda termostatı mahal sıcaklığını izler. Ayarlanan değere yaklaşıldığında ısıtıcıya giden suyu kısar, ayar sıcaklığına ulaşıldığında keser. Böylece mahal, ayarlanan sıcaklığın üzerine ısıtılmaz.
Ölçüm ekipmanı dairenin tükettiği ısıyı kaydeder ve paylaşım bu kayıtlar üzerinden yapılır. Tüketimini kısan daire bunun karşılığını kendi payında görür; kısmayan dairenin payı ise azalmaz.
Dairelerde gereksiz ısı çekilmediğinde devrenin dönüş suyu kazana daha sıcak döner. Kazan otomasyonu ısı talebinin düştüğünü görerek kazanı kısar; binanın toplam yakıt tüketimi de buna bağlı olarak değişir. Değişimin büyüklüğü binanın yalıtımına, tesisat tipine, kazan ve otomasyonun durumuna ve sakinlerin kullanım alışkanlığına göre bina bina farklılık gösterir; bu nedenle önceden geçerli bir tasarruf oranı verilemez. Gerçekleşen değişim ancak binanın kendi dönem tüketimleri karşılaştırılarak görülebilir.
Merkezi sistemle bireysel kombi arasındaki seçim ise maliyet, konfor ve mevzuat tarafı olan ayrı bir karardır. Kurulum ve kullanım giderleri binanın tesisatına ve güncel yakıt tarifelerine göre değiştiği için bu sayfada iki sistem arasında genel bir maliyet karşılaştırması vermiyoruz. Konuyu Merkezi Sistem mi Kombi mi? yazımızda gider yapısı ve ısı kaybı ekseninde ele aldık.
Radyatörler tamamen kapatılamaz. Yönetmeliğin 5 inci maddesinin altıncı fıkrası mahal sıcaklığının asgari 15 °C olmasını şart koşar; ikinci fıkrası da arıza ve bakım halleri dışında bağımsız bölüm kullanıcılarının ölçüm ekipmanlarına müdahale etmesini yasaklar. Merdiven sahanlığı, giriş holü ve ısıtma merkezi gibi ortak kullanım mahallerinde tüketim ölçülmez. Bu mahallerin ısı gideri faturaya ayrı bir kalem olarak eklenmez; aşağıda anlatılan %30'luk payın içinde dağıtılır.
Ölçüm ekipmanına müdahale yönetmelikle yasaklanmıştır. Bir cihazın müdahaleyi veya arızayı kendi kaydına işleyip işlemediği markaya ve modele göre değişir; bu özelliğin bulunup bulunmadığı cihazın kendi teknik belgesinden görülür. Okunamayan ya da arızalı sayaçta dönem tüketimi, yönetmeliğin 11 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca iki yöntemden biriyle belirlenir: aynı dairenin daha önceki benzer dönem tüketimi ya da cari dönemde diğer benzer bağımsız bölümlerin tüketimi. İki yöntem arasındaki seçim yöneticiye aittir.
Hesapta toplam ısıtma giderinin %70'i bağımsız bölümlerin ölçülen ısı tüketimine, %30'u ise kapalı kullanım alanlarına göre paylaştırılır (m.8/1). %30'luk pay; ortak kullanım mahalleri, sistem kayıpları, asgari ısınma ve işletme giderlerinden kaynaklanan ısı giderlerini karşılar. Buradaki ölçüt arsa payı ya da brüt alan değil, bağımsız bölümün ısıtılan kapalı kullanım alanıdır. Oran, ısı pay ölçerli ve kalorimetreli binalarda aynıdır; fark yalnızca tüketimin hesaplanma biçimindedir. Böylece daire, sabit giderdeki payını ve kendi ölçülen tüketiminin bedelini birlikte öder.
.